بسمه تعالی

اهل ایمان و متصوّر شدن حکمت در تمام آیات الهی

خدا را شاکر هستیم که بعد از ایّام ماه مبارک رمضان، مجدّد توفیق شد در محضر مبارک قرآن کریم و مجید الهی، در خدمت شما خواهران گرامی، برادران عزیز، جوانان و فرزندان عزیزم مجدّد مباحث را داشته باشیم.

در این مدّت چون من بعضی از سفرهای استانی را داشتم، دیگر توفیق شروع، نداشتم، امیدوارم که قرآن کریم و مجید الهی همه ما را آن گونه که شایسته بندگی است دعا بفرماید و خداوند ما را از این «مَأْدُبَةُ اللَّه»^[1] (قرآن کریم و مجید الهی) در دو دنیا بهره­مند بگرداند.

«أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیْطَانِ اللَّعینِ الرَّجِیم الَّذینَ یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ میثاقِهِ وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ أُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُون»^[2]

در جلسات قبل عرض کردیم اهل ایمان به واسطه ایمان و عمل صالحشان - که این ایمان بستری برای یقین حقیقی می­شود - هر چه را مِن ناحیه­الله می­رسد، آیات و نشانه­های خدا می­دانند. إن­قلت نسبت به فرمایشات ذوالجلال و الاکرام نمی­آورند. چون خدا را علیم و حکیم می­دانند، پشت هر قضیّه­ای که حضرت حقّ، ذوالجلال و الاکرام از باب آیات و همچنین تمثیل­ها تبیین می­فرماید، حکمتی را متصوّر هستند و نسبت به مطالب دیگر و انسان­های دیگر فرق می­کنند.

حقّ شناسی همیشگی مؤمنین حقیقی

لذا پروردگار عالم فرمود: «إِنَّ اللَّهَ لا یَسْتَحْیی‏ أَنْ یَضْرِبَ مَثَلاً ما بَعُوضَةً فَما فَوْقَها فَأَمَّا الَّذینَ آمَنُوا فَیَعْلَمُونَ ...» ^[3]، علم دارند، «أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ ...» که به حقیقت این­ها، مطالب حقّی از جانب پروردگارشان است.

یک نکته بسیار مهمّی که در این­جا به باید بیان کنیم - گرچه خودش یک بحث مفصّلی را می­طلبد - این است که حقّ و حقّ­شناسی در مقابل امور بطلان، یک شاخصه حقیقی برای مؤمنین حقیقی است.

مؤمنین حقیقی همیشه حقّ­شناس هستند و تشخیص حقّ و باطل را به خوبی می­دهند؛ چون گاه التباس بین حقّ و باطل هست امّا مؤمن بما هو مؤمن می­داند که حقّ چیست، باطل چیست. این­ها در بستر ایمان تسلیم امر شدند، «فَیَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ»، لذا دیگر در شک و شبهه نمی­افتند که خدا برای چه مثال پشه را زد! بلکه می­گویند: حقّ است و نکته­ای در آن دارد، «أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ ...»؛ یعنی دقیق، ظریف و حقّ شناس هستند. این نکته­ای است که غیر از مؤمن حقیقی، درک این مطلب برایش سخت است.

توقّف در شک و رسیدن به کفر!

«وَ أَمَّا الَّذینَ کَفَرُوا فَیَقُولُونَ ما ذا أَرادَ اللَّهُ بِهذا مَثَلاً ...» کافران اگر خیلی محترمانه بیان کنند، می­گویند: «ما ذا أَرادَ اللَّهُ»، چرا خدا اراده کرده؟!

به یک تعبیر دیگر که تعبیر ظریفی است، شیخنا الاعظم، حضرت مفید عزیز(روحی له الفداء و سلام اللّه علیه) بیان فرمودند: آن­ها در شک هستند.

یک تعبیر دیگری را هم بگویم - این تعابیر، پر از مطلب است امّا این­ها را کدوار می­گویم و رد می­شوم، تو خود حدیث مفصّل بخوان از این مجمل - و آن این است: معلوم می­شود هر کسی که اهل شک شد و در شک خود توقّف کرد؛ کارش به کفر می­رسد؛ چون خداوند می­فرماید: «وَ أَمَّا الَّذینَ کَفَرُوا فَیَقُولُونَ ما ذا أَرادَ اللَّهُ بِهذا مَثَلاً»، این­ها می­گویند: خدا برای چه این مثال را زده است؟!

لذا چه کسانی اهل شک هستند؟ چه کسانی شکاک می­شوند؟ ریب برای چه کسانی می­آید؟ اهل کفر. پس معلوم می­شود اگر انسان در شک توقّف کند، او را به کفر می­رساند.

ایمان؛ شاخصه هدایت و فسق؛ شاخصه ضلالت

امّا ذوالجلال و الاکرام می­فرماید: خود این­ها نشانه است، «یُضِلُّ بِهِ کَثیراً وَ یَهْدی بِهِ کَثیراً ...»، یک عدّه­ای به ضلالت و گمراهی دچار می­شوند و یک عدّه دیگر هم به هدایت.

معلوم است شاخصه هدایت، ایمان است. امّا چرا یک عدّه گمراه می­شوند و کارشان به کفر می­گرود؟

علّت این است: «وَ ما یُضِلُّ بِهِ إِلاَّ الْفاسِقین»، آن­ها اهل فسق و فجور و فاسق هستند - در جلسات گذشته راجع به این که فاسقین چه کسانی هستند در قرآن کریم و مجید الهی، نکاتی را عرض کردیم -

نقض عهد؛ اوّلین خصوصیّت فاسقین عالم

بعد بیان می­فرمایند: «الَّذینَ یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ میثاقِهِ وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ أُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُون»، لذا در این آیه نشانه­های فاسقین عالم را بیان می­کند.

یعنی پروردگار عالم می­خواهد بیان بفرماید: می­خواهی بدانی اهل فسق هستی یا خیر؟ یک شاخصه­هایی را در اختیارت قرار می­دهیم که بدانی فاسقین عالم چه نشانه­هایی دارند.

اوّلین خصوصیّت فاسقین عالم در تمثیلی که ذوالجلال و الاکرام تبیین می­فرماید، این است: «یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ میثاقِهِ»، این­ها عهد و پیمان را از بین می­برند. یعنی اگر عهد و پیمان بستند، آن را نقض می­کنند و این یکی از خصایص کسانی است که فاسق هستند.

انتظار هر فسقی از ناقضین عهد

لذا در روایات شریفه هم داریم که - بعضی از نکات را در این زمینه عرض کردیم، منتها چون می­خواهیم بحث را جلو ببریم، خیلی توقّف نکردیم - در مورد کسانی که فاسق هستند و نقض عهد و پیمان می­کنند، می­گویند: اگر دیدید کسانی که عنوان نفاق دارند، یک موقعی با کسی عهد و پیمان بستند و در عهد و پیمان خود نقضی به وجود آوردند؛ دیگر هر فسقی را از آن­ها انتظار داشته باشید!

یعنی انتظار داشته باشید یک موقعی آن­ها نستجیربالله، نعوذبالله عمل­های شنیعی را هم انجام بدهند. خیلی عجیب است. بدانید آن کسی که با پیغمبر اکرم(صلّی اللّه علیه و آله و سلّم) عهد و پیمان بست، امّا نقض کرد؛ فاسق است و دیگر هر فسقی را از او انتظار داشته باشید.

علنی شدن فسق­های قبلی ناقضین عهد

یک مطلب دیگر در این مورد، این است: معلوم می­شود آن­هایی که عهد و پیمان بستند و بعد نقض عهد و پیمان کردند، قبلاً فاسق بودند، منتها فسق خودشان را علن نکردند - در این­ها باید تأمّل کرد -

پس دو مطلب به دست آمد:

1. حسب روایات شریفه­ای که تبیین شده از کسانی که نقض عهد و پیمان می­­کنند، هر فسق و نستجیربالله، نعوذبالله عمل شنیع دیگری را انتظار داشته باشید.

2. معلوم می­شود آن­هایی که نقض عهد و پیمان کردند و آن میثاق خود را از بین بردند، قبلاً هم در فسق بودند، منتها امروز با نقض عهدی که بسته بودند، ظهور فسقشان که آن را کتمان می­کردند، معلوم شد. لذا امکان دارد فسق­های دیگری هم داشته باشند.

این­ها نکات بسیار مهمّی است که این آیه شریفه دارد تبیین می­کند.

مصداق به روز آیات ناقضین عهد و فاسقین

بگردید ببینید^[4] آن­هایی که در این انقلاب نقض عهد و پیمان کردند، چه فاسقانی هستند! اتّفاقاً رفیق کسانی که نقض عهد وپیمان کردند، سلطنت­طلب­ها، مطرب­ها، رقّاص­ها و کسانی شدند که گعده­های فحشا داشتند!

عجیب است تو گویی قرآن تازه نازل شده است. این که قرآن نو است و به هیچ عنوان کهنه نمی­شود، همین است. ببینید قرآن می­فرماید: «وَ ما یُضِلُّ بِهِ إِلاَّ الْفاسِقین»، نکاتی که عرض کردیم مؤمن کیست؟ کافر کیست؟ و ...، مؤمن می­داند همه این آیات مِن ناحیه­الله است امّا کافر به شک می­افتد و می­گوید: «ما ذا أَرادَ اللَّهُ بِهذا مَثَلاً»؟! بعد پروردگار عالم می­فرماید: چرا پریشان حال هستید؟ «یُضِلُّ بِهِ کَثیراً وَ یَهْدی بِهِ کَثیراً وَ ما یُضِلُّ بِهِ إِلاَّ الْفاسِقین»، فقط فاسقین به گمراهی می­رسند. حال، این فاسقین چه کسانی هستند؟

اوّلین مطلب این است: «الَّذینَ یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ میثاقِهِ»، معلوم است آن­هایی که ادّعای انقلابی بودن می­کردند امّا عهد و پیمان خود را شکستند و در مقابل نظام و امام­المسلمین ایستادند؛ نهایت کارشان با فاسقین است که ما این را دیدیم که مطرب­ها، سلطنت­طلب­ها و آن­هایی که فسق و فجور داشتند، از این­ها حمایت کردند.

اشاره عبارت «یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ» به جریان سازی فکری در دین

«الَّذینَ یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ میثاقِهِ وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ»، یک نکته در مورد «وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ»، عنوان جریان­سازی فکری است - خوب دقّت بفرمایید - اوّلاً ما چیزی داریم به نام جریان فکری که اصلاً بشر بدون فکر نیست و جریان فکری در بشریّت موجود است امّا جریان­سازی فکری یعنی کسی فکر را در یک مسیر دیگری قرار بدهد.

راجع به جریان­سازی فکری سه نوع نگرش وجود دارد:

1. جریان فکری سنّت

2. جریان تفقّه و پویایی فقه در حاکمیّت

3. جریان اومانیستی و تجدّد در مباحث فقه امّا این از باب تقلیل دادن احکام و به اصطلاح خودشان، آسان کردن احکام است. در حالی­که این­ها امر پروردگار عالم را از بین می­برند.

- ما در یک مصاحبه مفصّلی که با خبرگزاری رسا راجع به جریان سازی فکری کردیم، توضیح دادیم که جریان انحرافی در این­ دو مورد اوّل مطرح نیست، بلکه مورد سوم است که یک جریان کاملاً انحرافی است -

این مطلب سوم مصداق «وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ» است؛ یعنی کسانی که در دین و به نام دین نفوذ پیدا می­کنند ولی می­خواهند دین را عوض کنند.

عرض کردیم قرآن کریم و مجید الهی چقدر زیبا و عالی بیان کرده و وقتی می­خواهد از خود حضرت مسیح(علی نبیّنا و آله و علیه الصّلوة و السّلام) نام ببرد، «هُوَ الْمَسیحُ ابْنُ مَرْیَم»^[5] بیان می­کند امّا وقتی می­خواهد فرقه گمراه را بیان کند، نمی­گوید: مسیحی­ها، بلکه می­گوید: «النَّصاری»^[6]؛ چرا؟ چون آن­ها «وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ» شدند و امر خدا را قطع کردند.

یا خیلی جالب است، در قرآن وقتی می­خواهد راجع به خود موسی­بن­عمران(علی نبیّنا و آله و علیه الصّلوة و السّلام) صحبت کند، عنوان کلیم را می­آورد امّا وقتی می­خواهد راجع به دین ظاهری آن­ها صحبت کند، یک جا هم ندارید که بگوید کلیمی­ها، بلکه می­گوید: یهود.

لذا ما اشتباه می­کنیم که مسیحی و کلیمی می­گوییم، باید ببینیم قرآن چه می­فرماید؟ قرآن به این دین­های ظاهری، یهود و نصارا می­گوید، «لا تَتَّخِذُوا الْیَهُودَ وَ النَّصارى‏ أَوْلِیاء»^[7] - نکته، نکته خیلی مهمّی است -

ما باید مثل قرآن ظریف باشیم. در قرآن لفظ مسیحی و کلیمی نداریم. پس اشتباه است که مسیحی می­گوییم؛ چون در این صورت پذیرفتیم که دین عیسی­بن­مریم(علی نبیّنا و آله و علیه الصّلوة و السّلام) این است. در حالی که این­طور نیست. بگردید ببینید آیا حتّی در یک جای قرآن، این­ها را به عنوان مسیحی یا کلیمی معرّفی کرده است؟! پس ما هم باید عین قرآن صحبت کنیم و بگوییم: نصارا و یهود. این­ها یهودی هستند، چرا؟ به خاطر این که «یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أن یوصَل»؛ یعنی خداوند آن­ها را از دین خارج می­کند.

اتّفاقاً در بحث جریان­شناسی فکری که بیان می­کنند سه جریان در باب فقه وجود دارد: جریان فقه سنّتی، جریان تفقّه و پویایی فقه در حاکمیّت - که در مصاحبه توضیح دادیم و گفتیم ما همان سنّتی پویا می­گوییم و توضیحات مفصّلی دادیم که این­جا جایش نیست - و بعد جریان سوم که جریان تقلیل یافته آن جریان است و ما آن را جریان کاملاً انحرافی می­دانیم و اصلاً نباید آن را به عنوان جریان دینی نامید. همان­طور که قرآن، این­ها را جریان دینی مسیحی و کلیمی نمی­نامد و به این­ها نصارا و یهود می­گوید.

اگر بپذیریم و خودمان مهر بزنیم که سه جریان تفکّری در دین به وجود آمده؛ این یعنی درست تن دادن به آن چیزی که یهود می­خواهد امّا قرآن می­فرماید ما این را نمی­پذیریم.

لذا خلّص کلام این است: یکی از خصائص فاسقین عالم این است که فسق به وجود می­آورند. حال، تو خود حدیث مفصّل بخوان از این مجمل، من مجبورم از بعضی از چیزها به صورت کدوار رد شوم؛ چون بحث، بحث عمومی است و اگر یک بحث تخصّصی و تفصیلی بود، نکاتی را تبیین می­کردم. امّا همین­قدر را هم ناچارم عرض کنم؛ چون مع الأسف باید بگوییم فقط علّامه طباطبایی(اعلی اللّه مقامه الشّریف) یک اشاره­ای به این مطلب کرده­اند و آن هم گذرا رد شده­اند. البته شهید مطهری(اعلی اللّه مقامه الشّریف) هم در یکی از سخنرانی­های خود یک اشاره­ای داشته­اند امّا مع­الأسف در تفاسیر این را نداریم که منظور از این «وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ» چیست؟

این «وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ» یعنی جریان سازی، یعنی به واسطه­ای امر خدا را قطع می­کنند و جریان دیگری می­سازند و برای همین عامل برای فساد می­شوند و در زمین فساد می­کنند و مفسده و جریان­های انحرافی به وجود می­آورند.

جریان انحرافی

گاهی با همان اسم، جریان انحرافی به وجود می­آورند. من این نکته را گفته­ام و بر روی آن اصرار دارم. از این­جا به بعد هم می­گویم تا دوستان ما، به خصوص اهل علم بر این اصرار بورزند و حتماً روی آن تأکید کنند. و آن این است که اصلاً قاعده شیطان و جنود شیطان (یهود) این است که وقتی دید نمی­تواند با دین مبارزه کند، نفوذ در دین پیدا می­کند و می­خواهد دین را منحرف کند.

لذا وقتی دیدند با اصل مهدویت نمی­شود مخالفت کرد، بهائیّت درست می­کنند که بگویند: بله، یکی بود ولی دیگر رفت. وقتی دیدند با اصل دین نمی­شود مقاومت کرد، وهابیّت درست می­کنند تا دین را طور دیگری جلوه بدهند.

پس در سمتی که تشیّع است، بهائیت و در سمتی که اهل جماعت هستند، وهابیّت را درست کردند. این همان جریان سازی فکری است که در دین نفوذ پیدا می­کند و دین را قبضه می­کند، «وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ» تا فساد به وجود بیاورند.

امام(اعلی اللّه مقامه الشّریف)‌ در صحیفه خود، بارها به انواع مختلف اشاره کردند که این حکومت، حکومتِ امام زمان(عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف) است. پس آن­ها هم وقتی می­بینند که اصل بر این است که می­گوییم: این حکومت، حکومت امام زمان(عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف) است، می­آیند چه کار می­کنند؟ به این مطلب پافشاری می­کنند ­که این حاکمیّت، متعلّق به امام زمان(عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف) است، منتها در آن انحراف به وجود می­آورند. مثلاً می­گویند: امام زمان(عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف) از طریق خود ما مطالبشان را می­گویند، بعد ولایت فقیه را کنار می­گذارند.

لذا مؤمن باید زیرک باشد «المؤمن کیّس». یک عدّه برای این ­که این لفظِ حاکمیّت امام زمان(عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف) خدشه­دار شود، می­آیند از این بهره می­برند؛ چون می­بینند امام المسلمین هم در نماز جمعه فرمودند: «صاحب این کشور تویی، صاحب این انقلاب تویی، پشتیبان ما شما هستید» و آن تعابیر دیگری که می­دانید.

حالا آن­ها برای این ­که اصل این قضیّه را از بین ببرند، مدام دم از حکومت امام زمان(عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف) می­زنند، لذا وقتی جریان انحرافی این جمله را مدام به کار ببرد، برای دیگران به تعبیری چندش­آور می­شود و دیگر از این به بعد اگر من و شما هم بخواهیم بگوییم که حاکمیت امام زمان(عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف) است، می­گویند: نگویید! چون با بیان این مطلب، شما هم مربوط می­شوید به جریان انحرافی!

ببینید چقدر زیرکانه جلو می­آیند! در حالی­که ما برعکس باید پافشاری کنیم و بگوییم حاکمیّت امام زمان(عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف)! امّا نه آن چیز که شما از حاکمیّت امام زمان(عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف) می­گویید، بلکه آن چیزی که خود حضرات معصومین(علیهم صلوات المصلّین) برای ما تعبیر کردند.

خودشان بالصرّاحه در زمان غیبت بیان فرمودند: «فَأَمَّا مَنْ کَانَ مِنَ الْفُقَهَاءِ صَائِناً لِنَفْسِهِ حَافِظاً لِدِینِهِ مُخَالِفاً عَلَى هَوَاهُ مُطِیعاً لِأَمْرِ مَوْلَاهُ فَلِلْعَوَامِّ أَنْ یُقَلِّدُوهُ». حالا این را می­پذیریم یا نمی­پذیریم؟ فقه سنتّی هم این را می­پذیرد؛ چون نمی­تواند این روایت را منکر شود.

منتها اگر بگویند: ما در مورد شخص آن بحث داریم، می­گوییم: دیگر شاهد قوی­تر از این که خود دشمن هم بر درستی ایشان صحّه می­گذارید، می­خواهید؟! حتّی آن کسی که یک زمانی این­جا وزیر ارشاد نه، بلکه اضلال بود، بیان می­کند: نه تنها یک نقطه سیاه در زندگی ایشان نیست، بلکه حتّی انسان نمی­تواند یک نقطه خاکستری هم در زندگی ایشان پیدا کن و این همان «صَائِناً لِنَفْسِهِ ... مُخَالِفاً عَلَى هَوَاهُ» است.

منتها برای این ما دیگر حکومت امام زمان(عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف) و ... نگوییم، چنین جریان انحرافی ساختند. ولی ما قائل به این هستیم که باید مصرّ هم باشیم و بگوییم این حکومت، حکومت امام زمان(عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف) است و این دو سیّد عظیم­الشّأن (امام راحل(اعلی اللّه مقامه الشّریف) و امام المسلمین(حفظه اللّه تعالی))، فرستاده­های امام زمان(عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف) و به عنوان نائبان ایشان هستند.

پس یک عدّه برای این ­که این را از ما بگیرند، جریان انحرافی به وجود می­آورند که که فساد به وجود بیاورند «وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ أُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُون». گرچه قرآن بشارت داده و گفته این­ها خسارت می­بینند و نمی­توانند راه به جایی ببرند. هر آن کس پف کند، ریشه­اش بسوزد! (نه تنها ریشش بسوزد، بلکه ریشه­اش بسوزد) «أُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُون».

پس این مطلبی است که قرآن به زیبایی به آن اشاره می­کند. مؤمن باید زیرک باشد و دقّت کند. قرآن، «مَأْدُبَةُ اللَّه» است یعنی سفره پهنی است که مؤمن می­تواند از آن استفاده کند، «ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیْبَ فیهِ هُدىً لِلْمُتَّقینَ»^[8].

جریان سازی فکری بدون مبانی؛ عامل فساد

پس فاسقین کسانی هستند که نقض عهد می­کنند «الَّذینَ یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ میثاقِهِ» و آنچه که خداوند به آن امر کرده را قطع می­کنند «وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ»؛ یعنی طرف می­آید برای ما یک جریان فکری جدید درست می­کند. در حالی که مبانی در دست ماست و ما باید براساس مبانی حرکت کنیم.

مثلاً مبانی به ما می­گوید: اگر دختری به سنّ تکلیف رسید، اگر مریض یا مسافر بود، روزه نگیرد و ... . امّا سن تکلیفش چه زمانی است؟ در این مورد هم مبانی وجود دارد که یکی از آن­ها، رویش مو در اعضاء و جوارحی است که بیان شده است.

حالا عدّه­ای به خاطر این­ که بیایند یک تز جدید و بدون مبانی بدهند، مطلب دیگری بیان می­کنند که این «وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ» است. آن هم برای این­ که اعلان کنند: ما جریان فکری جدیدِ اومانیستی را درست می­کنیم و تفکّر سهل الوصول در مسائل داریم. در حالی که اصلاً خود اسلام سهل است و ما را راحت کرده، گفته: مریضی روزه نگیر، مسافری روزه نگیر و ... امّا ما نمی­توانیم مبانی را از بین ببریم، مبانی باید همان مبانی باشد.

لذا آن­ها یک­دفعه مبانی را از بین می­برند و بی­خود و بی­جهت می­گویند: سنّ تکلیف دختران، مثلاً چهارده یا پانزده سال است! این چه حرفی است؟! از این به بعد سن تکلیف شد پانزده سال! عجب!

امّا در همین مبانی که ما داریم، ما را راحت کرده و بیان شده که اگر کسی ضعف دارد و مریض است، روزه نگیرد. همان­طور که بیان کردند: نمازهای چهار رکعتی را وقتی در سفر هستیم، باید دو رکعت بخوانیم. یا وقتی مریضیم، باید نشسته بخوانیم. اگر مریضی­مان شدیدتر بود، خوابیده بخوانیم. اگر وضو نمی­توانیم بگیریم، تیمّم کنیم. اگر خاک هم ضرر دارد، همین­طوری بخوانیم.

لذا اسلام کار ما را آسان کرده امّا اگر من برای این ­که بیایم اسلام نویی ارائه بدهم، بیایم مبانی را عوض کنم و جریان فکری جدید درست کنم، این «وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ» است که اصلاً غلط است و عامل برای فساد می­شود که بگویند: این آقا تفکّر بسیار متجدّدی دارد و یک دفعه سنّ تکلیف دختران را پانزده سال کرد!

این­ها در حالی است که در مبانی همه موارد در نظر گرفته شده، مثلاً نماز همان نماز است امّا یک مواقعی نمی­توانی، مثلاً در جنگی؛ با پوتین بخوان. یا در جنگی و نمی­توانی رو به قبله قرار بگیری، ایراد ندارد. نمی­توانی بایستی، در هنگام راه رفتن بخوان. نمی­توانی رکوع و سجده بروی، با اشاره چشم انجام بده و ... . ما در فقه «صلاة الحربیه» داریم که همه این موارد را تبیین کرده است. امّا برای این­ که بخواهند ادّعا کنند، آمدند اساس را از بین ببرند که غلط است، این همان عامل فساد است. چه کسانی فساد می­کنند؟ فاسقین.

گفتند یک کسی می­خواست مسجدش پر شود، تبلیغ کرد و گفت: نماز دو رکعت، بدون وضو، بدون رکوع، بدون سجود!!! وقتی مبانی را به هم می­زنند، همین شود که وقتی در سفر می­گویی نماز دو رکعت است، می­گویند: چه آقای خوبی است چهار رکعتی را دو رکعت کرد!

پس آن­­­ها که گفتند: «ما ذا أَرادَ اللَّهُ بِهذا مَثَلاً» و کارشان به کفر کشید، از نشانه­هایشان این است که فاسق هستند که نقض عهد می­کنند «الَّذینَ یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ میثاقِهِ وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ» و نهایت کارشان هست می­رسد به این که می­خواهند در زمین فساد ایجاد کنند و اصلاً اهل فساد هستند «وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ». اصلاً همه این امور برای این است که مفسده درست شود. جهان دنبال اصلاح و صلاح است، دنبال این است که یک مصلحی بیاید و ... امّا این‌ها می‌خواهند فساد درست کنند!

لذا باید ببینیم کارهای این مفسدین چه بوده است و در تاریخ چه کرده­اند و در دوران‌های قبل به چه سبک و سیاقی فسق و فجور داشتند که این یکی از آن نکات بسیار مهم است.

کور مادرزاد و عدم درک حقایق

حال، به بررسی واژه «یُفْسِدُونَ» می­پردازیم. پروردگار عالم در سوره رعد از آیات 19 تا 25 یک نکته‌ای را بیان می‌فرماید که جالب این است در آیه 28 به «الَّذینَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِکْرِ اللَّهِ أَلا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» می‌رسد. اتّفاقاً یک نکته بسیار بکر آن این است که اصلاً این «أَلا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» که ما می‌گوییم یعنی چه، آیا واقعا همین معنی است که ما می‌گوییم؟ این معنی اوّلیه هم می‌شود امّا یک چیز فراتر از این هاست.

اگر شد امشب این آیات را یک نگاهی کنید، چون من برای این که دیگر وقت نگذرد و خیلی هم مصدّع نشوم، مجبورم خیلی مختصر نکاتی را بیان کنم ولی شما حتماً در این آیات 19 الی 28 تأمّل بفرمایید، نکات خیلی عجیبی در آن است.

در ابتدا با این آیه شروع کرده است: «أَ فَمَنْ یَعْلَمُ أَنَّما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ الْحَقُّ کَمَنْ هُوَ أَعْمى‏ إِنَّما یَتَذَکَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ»^[9]. به قدری پیام در همین آیه اوّلیه است که عجیب است، هر کلمه‌اش نکته­ای دارد.

اوّلاً با لفظ استفهامیّه شروع کرده است «أَ فَمَنْ». این تفهیم استفهام و تبیین حقیقت از باب علم است «یَعْلَمُ أَنَّما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ الْحَقُّ».

در آن جا هم عرض کردیم آن‌ها که مؤمن هستند، علم دارند که این مطالب حقّی از جانب خداست «فَأَمَّا الَّذینَ آمَنُوا فَیَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ».

پروردگار عالم می‌فرماید: آیا این­ها، یعنی همین کفّار که برای خودشان تصوّراتی دارند، راجع به قرآن فکر نمی‌کنند؟! آیا مسلمان‌هایی که به یقین می‌دانند «أَ فَمَنْ یَعْلَمُ» که این قرآن به حقّ از جانب خدا بر تو نازل شده است «أَنَّما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ الْحَقُّ»، مانند کسی هستند که نابیناست؟!

این که به حق از طرف تو نازل شده است، معنای تحت‌اللّفظی عبارت «أَنَّما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ الْحَقُّ» است، معنای حقیقی آن این می‌شود: آیا آن‌هایی که با تأمّل به علم رسیدند، متوجّه این نشدند که آنچه که مِن ناحیه الله تبارک و تعالی«مِنْ رَبِّکَ»، بر تو نازل گردیده، تمام مطالب و تبیینش حقّ است؟ یا اینکه مثل نابینا هستند «کَمَنْ هُوَ أَعْمى»؟

«کَمَنْ هُوَ أَعْمى» عنوان اعمی می‌گوید. اعمی، کسی است که از روز اوّل کور مادرزاد است. قرآن خیلی قشنگ دارد مثال می‌زند. اگر شما به کسی که کور مادرزاد است، بگویی این رنگ بنفش است، این صورتی است، این زرد است و ...، او چه می‌فهمد؟! تازه شما می‌خواهی توضیح هم بدهی که این لیمویی شبیه زرد می‌ماند، منتها یک خورده کم‌‌رنگ‌تر است! در حالی که او اصلاً تا به حال رنگ ندیده است. مگر کور رنگ دیده که حال شما می‌خواهی برای او بگویی؟! یک موقع یک کسی به واسطه حادثه‌ای کور می‌شود، ولی قبلاً رنگ‌ها را دیده است، آن بحثش جداست، ولی کور مادرزاد کجا تشخیص رنگ می‌دهد؟!

پروردگار عالم بیان می‌فرماید: آن مؤمنی که می‌داند همه چیز که از طرف خدا بر تو نازل شده، حقّ است را با آن کسی که کور است، می‌خواهی یکسان کنی؟ سؤالی بیان می‌کند تا بگوید: اصلاً آیا واقعاً می‌شود این‌ها را با هم یکسان فرض کرد؟! این کور است، این حرف حقّ و حرف شما را نمی‌فهمد.

یک مثال دیگر بزنم، در مثال مناقشه نیست. یک کسی اصلاً نمی‌داند ریاضی چیست. اصلاً اعداد را نمی‌شناسد، حالا شما بیایید برایش یک مسئله جبر یا یک مسئله از رادیکال‌ها یا هندسه مظفّر یا هندسه شیخ بها بگویید، اصلاً چه می‌فهمد؟! بیچاره همین‌طور منگ فقط شما را نگاه می‌کند که شما دارید چه می‌گویید!

یا یک کسی زبان انگلیسی بلد نیست، حالا تو بیا انگلیسی صحبت کن، چه می‌فهمد توچه می‌گویی؟!

گفتند: دو نفر با هم دعوایشان شده بود، طرف داشت فحش می‌داد، آن فرد عرب هم داشت فحش می‌داد. گفت: من فحش می‌دهم، این دارد برای من قرآن می‌خواند! کسی که بلد نیست، چه می‌فهمدعربی دارد صحبت می‌کند؟! فکر می‌کند او دارد قرآن می‌خواند!

پروردگار عالم می‌فرماید: این می‌فهمد؟! یعنی نمی‌فهمد، اصلاً اعمی است و درک نمی‌کند.

«إِنَّما یَتَذَکَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ» اصلاً این قرآن تذکار برای اولو الالباب است. یعنی پروردگار علم می‌خواهد بگوید بقیّه چیزی از این قرآن نمی‌فهمند.

بیان خصوصیّات وفاکنندگان به عهد در مقابل ناقضین عهد

عرض کردم می‌خواهیم بحث «یُفسِدون» را بگوییم. جالب است، در این‌جا هم پروردگار عالم همین را می‌فرماید، جلو می‌آید تا به آیه 25ام می‌رسد - حالا إن‌شاءالله جلسه بعد دو سه نکته بیان می‌کنم -

البته جالب است در رابطه با کسانی که اهل ایمان هستند، می‌فرماید: «جَنَّاتُ عَدْنٍ یَدْخُلُونَها وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّیَّاتِهِمْ وَ الْمَلائِکَةُ یَدْخُلُونَ عَلَیْهِمْ مِنْ کُلِّ بابٍ سَلامٌ عَلَیْکُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ»^[10].

بعد بیان می‌فرماید: «وَ الَّذینَ یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ میثاقِهِ وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ أُولئِکَ» تفاوتش با آیه 27 سوره بقره در این است که در آخر می­گوید: «أُولئِکَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ»، که تازه این‌جا دارد بیان می‌کند چرا این‌ها نقض عهد می‌کنند. باید آیات بالا را بخوانیم تا عرض کنیم.

اوّل این است: تشخیص ندارند، کور هستند «صُمٌ‏ بُکْمٌ‏ عُمْیٌ‏»^[11] در آن­جا آیات را خواندیم. این‌جا هم به یک نوع دیگر می‌گوید: «أَ فَمَنْ یَعْلَمُ أَنَّما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ الْحَقُّ کَمَنْ هُوَ أَعْمى‏» کاف تشبیه است؛ یعنی نمی‌فهمد حقّ است.

فقط چه کسانی می‌فهند حقّ است و از این حقّ بهره‌برداری حقّانی می‌کنند؟ «إِنَّما یَتَذَکَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ» تذکار فقط برای اولوالالباب است. تذکار، ذکر یعنی یادآوری فهم حقیقی. ذکر خودش به معنی یادآوری است امّا عنوان ذکر در قرآن نکاتی دارد که الآن چون بحث ما این نیست، بیان نمی‌کنم امّا خلّصش را می‌شود این­گونه بیان کرد که این‌ها اهل فکر حقیقی هستند؛ یعنی دقیق تأمّل می‌کنند.

«الَّذینَ یُوفُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ» به‌به! یکی از خصایصشان این است که وفای به عهد دارند «وَ لا یَنْقُضُونَ الْمیثاقَ»^[12]. «وَ الَّذینَ یَصِلُونَ» - آن‌ها «یَقْطَعُونَ» بودند، این‌ها «یَصِلُونَ» هستند - «یَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ» می‌ترسند یک حکمی بدهند و خلاف امر پروردگار باشد «وَ یَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ»^[13].

«وَ الَّذینَ صَبَرُوا ابْتِغاءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ» - می‌دانید دیگر، یکی از ویژگی کسانی که حاکمان دینی می‌شوند «مَکَّنَّاهُمْ‏ فِی‏ الْأَرْضِ»^[14]، این است که این‌ها کسانی هستند که نماز را به پا می­دارند - «أَقامُوا الصَّلاةَ وَ أَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْناهُمْ سِرًّا وَ عَلانِیَةً وَ یَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّیِّئَةَ أُولئِکَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ» ^[15]. «جَنَّاتُ عَدْنٍ یَدْخُلُونَها وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّیَّاتِهِمْ وَ الْمَلائِکَةُ یَدْخُلُونَ عَلَیْهِمْ» اصلاً ملائکه به سمت این‌ها می‌آیند، «مِنْ کُلِّ بابٍ» ^[16]. « سَلامٌ عَلَیْکُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ» ^[17].

امّا - در این‌جا یک «امّا» در خفا است - «وَ الَّذینَ یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ میثاقِهِ وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ»^[18] - آن‌ها «وَ الَّذینَ یَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ» بودند، این‌ها برعکسشان «یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ» هستند. - «أُولئِکَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ».

هدف از نابه­سامانی­های اقتصادی

بعد جالب است، یک دلیلی که می‌آورد این است که این‌ها تصوّر می‌کنند اگر به سمت فسق و فجور برویم، رزق و روزی‌ها زیاد است. پروردگار عالم می‌فرماید: «اللَّهُ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ یَشاءُ»^[19].

در این آیه «اللَّهُ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ یَشاءُ» یک مبانی اقتصادی دارد - حالا من این را عرض کردیم، بروید در آن تأمّل کنید، هر کس هرچه فهمید، یادداشت کند و به من بدهد - یک نکاتی در این هست، عرض می‌کنم، غوغاست. اصلاً نکاتی از مبانی اقتصادی در این است که شما نباید دنبال این­ها بروید. این‌ها رفتند مبانی اقتصاد جهانی را درست کنند، همه چیز خراب شد. نزدیک بود ما را هم در این هچل بیاندازند.

کما این که مع‌الأسف این‌ها مریض هستند و همچنان دارند همین کار را می‌کنند. امروز گفتند دلار 2300 تومان شد. در حالی که ما گفتیم: باید 500 تومان ‌شود و راهکارهایش هم هست. البته این‌ها مخصوصاً نمی‌خواهند. چون می‌خواهند صدای مردم دربیاید.

من این را باز هم دارم می‌گویم، افرادی در این قضیّه دست دارند که دلایلی هم دارم. عزیز دلم! این‌ها نمی‌خواهند اقتصاد این نظام خوب باشد، این‌ها می‌خواهند به مردم از نظر اقتصادی فشار بیاورند تا مردم بیرون بریزند. اشاره هم کردم، چند بار گفتم، باز هم می‌گویم، هشیار! بیدار! این‌ها می‌خواهند اگر یک موقع امام‌المسلمین حرف زد، مردم بی­اعتنا باشند، چون «النَّاسُ عَبِیدُ الدُّنْیَا»^[20] و چون بحث اقتصادی بر آن­ها فشار ‌آورده، بگویند: حرف ایشان را هم گوش نمی‌دهیم.

چون در بحث انتخابات دیدیم حرف آخر را آقا زد. مردم هم همه گفتند: ما اهل کوفه نیستیم، علی تنها بماند، هرچه آقا بگوید و تمام شد. امّا این نانجیب‌ها و مریض‌ها اصلاً قصدشان این است که دیگر حرف آقا خریدار نداشته باشد.

مدام هم از امام زمان و ولایت دم می­زنند، منتها منظورشان ولایت آن‌گونه است. اصلاً مخصوصاً دست به دست هم داده‌اند. تا دیروز با رقیبشان دشمن بودند، حالا رفیق شدند. خلاصه با هم گرمابه می‌روند و یک آبگوشتی هم با هم می‌خورند و با همدیگر رفیق جون‌جونی شدند، در حالی که تا دیروز با همدیگر کارد و پنیر بودند! امّا حالا برای این که آقا را زمین بزنند، با هم یکی شدند. من دارم خیلی بی‌رودربایستی برایتان می‌گویم که به خداقسم قصدشان همین است که فقط آقا را زمین بزنند تا اگر آقا حرف زد، دیگر کسی گوش ندهد.

الان یک بدبخت می‌خواهد برود یک حلقه و نشان خیلی کوچک بگیرد، نمی­تواند. یکی از دوستان امروز می‌گفت: ما پنج‌شنبه رفتیم به مناسبتی گرمی هشتاد هزار تومان گرفتیم، امروز گرمی صد تومان شده است! آقا این چه مسخره‌بازی است؟! این­ها دارند پدرسوخته‌بازی درمی‌آورند!

فاسدین در زمین، همین فاسقین هستند. وقتی انسان اهل فسق باشد، فکر می‌کند منم، حالا که بنا نیست من یک چیزی شوم، دیگری را هم زمین می‌زنم، اصلاً ولایت فقیه را زمین می‌زنم! کار این­ها مصداق همان ضرب­المثل هستند که می‌گوید: دیگی که برای من نمی‌جوشد، می­خواهم سر سگ در آن بجوشد!

این‌ها می‌خواستند پوتین مدودف راه بیاندازند، درست نشد. فکر کردند این‌جا هم آن‌جاست. حالا که این‌طور نشد، پدر صاحب‌بچّه را درمی‌آوریم! ای خدا لعنتتان کند!

این در حالی است که طبق فرمایش قرآن «اللَّهُ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ یَشاءُ» راه رزق هست. در این­ها تأمّل کنید. خلاصه فساد این­گونه است. حالا چه کار می‌کنند، یکی از راه‌هایش همین طریق است که إن‌شاءالله اشاره خواهیم کرد.

پروردگارا! به اولیائت، به انبیائت، به خصّیصین درگاهت قسمت می‌دهیم عاقبت به خیرمان بگردان.

«السلام علیک یا ابا عبد اللّه»

هرچه ما داریم از اهل‌بیت است. علم است، از اهل‌بیت است. معرفت است، از اهل‌بیت است. آنچه هم که ما داریم - ما که هیچ ندایم، آن‌ها باید شفاعت را مرحمت کنند - فقط محبّت به اهل‌بیت است.